Uit Kemet
De dodentempel van Hatsjepsoet, Deir el-Bahri
Koningin
Hatsjepsoet uit de 18
de dynastie liet in het dal van Deir el-Bahri haar dodentempel bouwen. De Oudegyptische naam voor de tempel was ‘djeser djeseroe’, ‘het heiligste der heiligen’. De dodentempels uit het begin van het Nieuwe Rijk werden over het algemeen van tichelsteen gebouwd. Vervolgens werden stenen platen met reliëfs aangebracht. De tempel van Hatsjepsoet werd echter geheel van kalksteen vervaardigd. Het bouwwerk bevat alle elementen van een dodentempel, zoals Osirisbeelden, een stijgende centrale as en verschillende hoven. Deze elementen zijn echter op een onconventionele manier samengevoegd om het geheel beter bij de natuurlijke omgeving te laten passen. Waarschijnlijk geïnspireerd door de naastgelegen terrassentempel van farao Monthoehotep uit de 11
de dynastie werd ‘djeser djeseroe’ opgebouwd uit een aantal terrassen die door middel van een stijgende helling met elkaar in verbinding staan.
Er werd ook begonnen met de bouw van een tempel aan het begin van het dal, maar deze is nooit voltooid. Vanaf dit bouwwerk liep een dertig meter brede, verhoogde weg richting de tempel. Aan beide kanten van de weg lagen sfinxen met het uiterlijk van de koningin. Deze weg kwam uit op een grote voorhof. Achterin deze hof bevindt zich een zuilengang. Op de muren ervan staan reliëfs over onder andere een overwinning van Hatsjepsoet in Nubië, een processie ter ere van Amon-Ra en schepen met leeuwen en
obelisken die afkomstig waren uit Assoean.
De heerser van Poent en zijn echtgenote
Op de hoger gelegen tweede hof bevinden zich twee zuilengangen. De afbeeldingen in de zuidelijke gang tonen de expeditie naar het land Poent, dat waarschijnlijk ergens in de buurt van het huidige Somalië lag. Deze expeditie had als doel producten als wierook, mirre en ivoor te bemachtigen. Het verslag van de expeditie begint met het afbeelden van de dorpen van Poent, hun op palen gebouwde huizen en de heerser van Poent: Parohoe en zijn zeer dikke echtgenote. De gewenste producten werden door de Egyptenaren in ontvangst genomen en op schepen geladen. De afbeeldingen eindigen met Hatsjepsoet die de producten aan Amon-Ra offert.
De noordelijke zuilengang toont de goddelijke geboorte van Hatsjepsoet. Deze reliëfs waren het religieuze bewijs dat zij het recht had om de troon van Egypte te bestijgen. Koningin Ahmose, de moeder van Hatsjepsoet wordt afgebeeld terwijl ze van Amon-Ra het anch-teken (levensteken) krijgt. Dit was een nette manier om te zeggen dat zij door de god werd bevrucht. Dit had Amon-Ra gedaan door in de gedaante van koning
Thoetmoses I aan de koningin te verschijnen. Vervolgens verschijnt de zwangere Ahmose aan de kikkergodin Heket en de ramgod Chnoem. Beide goden worden geassocieerd met de geboorte. In aanwezigheid van vele goden wordt Hatsjepsoet geboren. Amon-Ra staat erbij en bevestigt dat hij haar vader is.
Op het bovenste terras dat door een Pools-Egyptische missie is gerestaureerd, stonden 24 grote Osirisbeelden. Deze waren van origine met felle kleuren beschilderd. Een gigantische granieten deuropening leidt naar een binnenhof. Op de muren staan reliëfs van de grote belangrijke religieuze festivals van Thebe: Het Opet-festival, wanneer de god Amon-Ra vanuit de Karnaktempel naar de Loeksortempel ging om het koningschap te hernieuwen; en het Mooie Dalfeest, waarbij Amon-Ra vanuit Karnak via de westoever van de Nijl naar Deir el-Bahri kwam.
Twintig jaar na de voltooiing werd het bouwwerk in opdracht van Thoetmoses III zwaar beschadigd, in een poging de naam van Hatsjepsoet uit te wissen. Tijdens de regering van Achnaton werden veel afbeeldingen van Amon-Ra zwaar beschadigd. Koptische Christenen gebruikten de tempel als klooster en hebben veel van de gezichten van goden weggehakt.
PvG
Bronnen:
- Hatsjepsoet, from queen to pharaoh - Roehrig
- Het Dal der Koningen, de graven en graftempels van West-Thebe - K. Weeks
- Heilige plaatsen in het Oude Egypte - L. Oakes
