De scheppingsmythe van Hermopolis Magna
Uit Kemet
Hermopolis Magna, het huidige El-Asjmoenein, lag in Midden-Egypte, op de westoever van de Nijl. De Egyptenaren noemden deze heilige plaats Chemenoe
wat 'acht stad' betekent. De scheppingsmythe van Hermopolis gaat uit van acht oergoden, de ogdoade. De Egyptenaren beschouwden de cijfers vier en acht als magisch. Beide getallen werden in verband gebracht met het geheel der dingen en de schepping van acht goden in vier paren paste daarmee binnen de Hermopolitaanse opvatting van de kosmos. De eerste versie van deze scheppingsmythe stamt uit het Middenrijk.
De oergoden uit deze mythe werden op andere plaatsen weergegeven als bavianen die de rijzende zon begroeten, voornamelijk op afbeeldingen die het ontstaan van de zonnegod weergeven. Bavianen hebben de gewoonte om als de zon opkomt op hun achterpoten te gaan zitten met de voorpoten omhoog. Dit doen zij om hun buik te verwarmen aan de stralen van de ochtendzon. Deze opgerichte houding zagen de Egyptenaren als een houding om de zonnegod te aanbidden.
Hermopolis was het belangrijkste cultuscentrum van de god Thot. Het was dan ook deze god die na de schepping van de wereld op de oerheuvel Benben een ei plaatste. Hieruit werd de jonge zonnegod geboren. De scheppingsmythe van Heliopolis waarbij de 'grote kakelaar' op de oerheuvel neerstrijkt om haar oerei te leggen, staat in nauwe relatie met de scheppingsmythe van Hermopolis. Thot manifesteert zich dikwijls in de vorm van de heilige ibis of de baviaan. Hij was de schrijvergod en kreeg in mythologische verhalen vaak een belangrijke rol toebedeeld. Thot zou ook 'de heilige boeken in het huis van leven' beheren. Hiermee werden de papyrusrollen in tempelbibliotheken bedoeld, die onder andere informatie bevatten over medische handelingen en wiskundige problemen.
JB
Bronnen: – Cursus Religie van het Oude Egypte – H. Pragt – De geheimen van het Oude Egypte – L. Oakes en L. Gahlin - Foto Thot – Roel Rijsdam
